Wyniki badania CAWI – potrzeby obywateli państw trzecich

Badanie CAWI (Computer-Assisted Web Interview) przeprowadzono w marcu 2026 r. wśród 41 osób należących do grupy docelowej planowanego projektu, tj. obywateli państw trzecich, z obszaru planowego wsparcia, tj. powiatów wchodzących w skład subregionu radomskiego. 

Cel i metodologia badania

Celem badania było poznanie ich aktualnej sytuacji społeczno-zawodowej, najważniejszych barier, potrzeb oraz oczekiwań wobec wsparcia, które może być oferowane w ramach projektu. Ankieta miała charakter anonimowy i obejmowała zarówno pytania zamknięte, jak i otwarte, dzięki czemu możliwe było uchwycenie nie tylko podstawowych danych ilościowych, ale też bardziej konkretnych oczekiwań uczestników. 

Link do kwestionariusza ankiety: https://fiiw.pl/aktualnosci/ankieta-dla-migrantow-badanie-potrzeb/ (dostępne nadal w aktualnościach)

Raporty i dane źródłowe do pobrania

Link powyżej prowadzi do ankiety otwartej (można nadal udzielać odpowiedzi), ale w dniu 26 marca 2026 zamknięto badanie, generując plik PDF z wynikami, poprzez wydruk ze strony Google Forms, na której realizowano badanie:

Zapisano również wszystkie wyniki (wszystkie odpowiedzi):

Ponadto pobrano odpowiedzi w pliku arkusza kalkulacyjnego:

Na podstawie powyższych danych powstał szczegółowy raport z badania, który zawiera wnioski służące do opracowania projektu dla obywateli państw trzecich w subregionie radomskim:

Badanie dystrybuowano w następujący sposób: poproszono uczestników w realizowanych przez nas projektach o wypełnienie i przesłanie dalej, Wnioskodawca przesyłał dalej do os. z grupy docelowej (OPT), link do badania umieszczono na stronie projektu oraz w social mediach (por.: WPIS NA FACEBOOKU), prosząc o wypełnienie oraz przesłanie dalej (metoda kuli śnieżnej).

Badanie było krótkie, dlatego był spory odzew (bo próba jest stosunkowo duża), a na podstawie wyników można wyciągnąć sporo wniosków.

Wnioski

Poniżej przedstawiamy najważniejsze wnioski z badania, zachęcając jednak do analizy szczegółowego raportu, który zestawiliśmy wyżej jako plik PDF.

1. Kto wziął udział w badaniu?

W badaniu uczestniczyły głównie osoby w wieku 30-50 lat – stanowiły one 48,8% wszystkich respondentów. Osoby powyżej 50 roku życia stanowiły 29,3%, natomiast osoby młode, w wieku 18-29 lat – 22%. W strukturze płci przeważali mężczyźni (61%), przy udziale kobiet na poziomie 39%. Jednocześnie aż 78% badanych to osoby bezrobotne, 9,8% stanowiły osoby bierne zawodowo, a tylko 12,2% osoby pracujące. Dodatkowo 10% respondentów zadeklarowało, że jest osobami z niepełnosprawnością. 

Oznacza to, że badanie objęło przede wszystkim osoby znajdujące się w trudniejszej sytuacji na rynku pracy, wymagające nie tylko działań aktywizacyjnych, ale również szerszego wsparcia integracyjnego i społecznego.

2. Najważniejsze obecne bariery

Respondenci mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź, co dobrze pokazuje, że problemy tej grupy są złożone i nakładają się na siebie. Najczęściej wskazywaną barierą był brak pracy lub zatrudnienia – 48,8% odpowiedzi. Niewiele rzadziej wskazywano brak środków finansowych – 46,3%, brak doświadczenia – 43,9% oraz brak kwalifikacji lub zawodu – 39%. Dla części osób problemem była również niska motywacja (24,4%), opieka nad dzieckiem lub osobą zależną (17,1%) oraz problemy zdrowotne lub psychiczne (12,2%). Rzadziej pojawiały się takie bariery jak brak prawa jazdy (7,3%) czy bariery dostępności związane z niepełnosprawnością (7,3%).

3. Jakiego wsparcia badani oczekują najbardziej?

Największym zainteresowaniem cieszyły się trzy formy wsparcia, każda wskazana przez 56,1% respondentów: staże zawodowe, kursy i szkolenia zawodowe oraz kurs finansów osobistych. 

Bardzo wysoko znalazły się również kursy języka polskiego – 53,7%, wsparcie psychologiczne – 46,3%, a także stypendia i zwroty kosztów dojazdu – 46,3%. Istotne znaczenie miało także doradztwo zawodowe i pośrednictwo pracy – 41,5% oraz wsparcie prawne – 39%. 

Część badanych wskazała również na potrzebę działań dotyczących wprowadzenia w polski system pomocy społecznej, ochrony zdrowia, edukacji i rynku pracy oraz szkoleń z zakresu wartości i kultury polskiej – po 29,3%. 

Działania integracyjne dla dzieci i rodzin ze społecznością lokalną wskazało 26,8% respondentów. 

Zestaw tych odpowiedzi dobrze pokazuje, że obywatele państw trzecich oczekują wsparcia praktycznego i użytecznego. Z jednej strony chcą podnosić kwalifikacje i zwiększać swoje szanse na zatrudnienie, z drugiej – potrzebują lepszego zrozumienia realiów życia w Polsce, wsparcia psychologicznego, pomocy organizacyjnej oraz częściowego ograniczenia barier finansowych związanych z udziałem w projekcie.

4. Jakie szkolenia i kursy interesują badanych?

W pytaniu otwartym respondenci wskazali konkretne obszary, które ich interesują. Wśród najczęściej pojawiających się tematów znalazły się kursy z zakresu księgowości i rachunkowości, kadry i płace, szkolenia komputerowe i IT, szkolenia związane ze sztuczną inteligencją, a także kursy językowe. Pojawiały się także wskazania dotyczące branż praktycznych i technicznych, takich jak spawanie, mechanika samochodowa, wózki widłowe, kierowca zawodowy, prawo jazdy kat. C i C+E oraz opiekun osoby starszej. Część odpowiedzi dotyczyła również branży beauty i usług, np. makijażu, makijażu permanentnego, manicure czy gastronomii. 

To ważna informacja, bo pokazuje, że potrzeby szkoleniowe tej grupy są zróżnicowane. Badani nie oczekują jednego, sztywnego katalogu kursów. Przeciwnie – potrzebują możliwości dopasowania wsparcia do własnych planów zawodowych, wcześniejszych doświadczeń, predyspozycji i realnych szans zatrudnieniowych.

5. Co może utrudniać udział w projekcie?

Na pytanie o czynniki, które mogłyby utrudniać udział w projekcie, odpowiedziało 37 osób. Najczęściej wskazywaną przeszkodą był brak środków finansowych – 75,7% wskazań. Drugim istotnym problemem okazały się koszty dojazdu – 48,6%. Dla części respondentów barierą jest również niewystarczająca znajomość języka polskiego – 27%, brak motywacji – 16,2%, a także stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem albo osobą zależną – po 10,8%. 

Te wyniki potwierdzają, że nawet dobrze zaprojektowane wsparcie może okazać się mało dostępne, jeśli nie zostaną uwzględnione praktyczne warunki uczestnictwa. Dlatego projekt powinien przewidywać rozwiązania ograniczające koszty udziału, elastyczne formy organizacji wsparcia oraz odpowiednie dostosowanie działań do możliwości uczestników.

Podsumowanie

Wyniki badania CAWI jednoznacznie pokazują, że obywatele państw trzecich potrzebują wsparcia wielowymiarowego. Najważniejsze potrzeby dotyczą wejścia lub powrotu na rynek pracy, poprawy sytuacji finansowej, zdobycia konkretnych kwalifikacji, nauki języka polskiego oraz lepszego odnalezienia się w realiach życia w Polsce. Jednocześnie sama aktywizacja zawodowa nie będzie wystarczająca bez elementów wsparcia psychologicznego, prawnego, informacyjnego i integracyjnego. 

Badanie potwierdza więc zasadność realizacji projektu o charakterze kompleksowym, łączącego działania społeczne, edukacyjne i zawodowe. Taki kierunek jest też spójny z zakresem wsparcia przewidzianym w dokumentacji konkursowej FEMA 08.04, która wprost zakłada m.in. kursy języka polskiego, szkolenia zawodowe, poradnictwo prawne i psychologiczne, działania dla dzieci, wsparcie tłumacza, działania na rzecz społeczności przyjmującej oraz rozwiązania odpowiadające na indywidualne potrzeby migrantów.